Türkiye ve Avrupa'daki RoRo Hatları

-Ro-ro ( Roll on – Roll off) gemileri, tekerlekli araçları taşımak için(otomobil, çekici+treyler, demiryolu araçları) inşa edilmiş gemi tipidir. Dünyada ilk kullanimi 1851 senesinde olmuştur.
Bugün tüm dünyada yoğun bir şekilde kullanılan bir taşıma şeklidir.

-Türkiye'de ilk ro-ro seferleri DB Deniz Nakliyat TAS tarafından, 1977 senesinde,
Mersin-Izmir-Trieste hattında 2 ro – ro gemisi ile başlatılmıştır. Yazarın Notu : "başlatılmıştır diye not
düşüyorum zira oradaydım" ( Kpt. Necdet Or ve Kpt. Sait Özege gemileri)

İlk seferlerde, cekici+treylerlerin haricinde, Türkiye Cumhuriyeti'nin geleneksel ihraç ürünleri olan balya halinde tütün, balya halinde pamuk, kutularda cekirdeksiz kuru üzüm, kayısı, kuru incir vb. ürünler bu gemiler ile taşınmıştır. Bu gemilerde 16 sürücü için kamara vardı, sürücüler
araclar ile birlikte seyahat ederler idi.
Yazarin notu : 1977 senesindeki ilk RoRo seferine, İzmir Alsancak Limanında, hemen Yolcu Salon Gümrüğünün yanındaki rıhtımdan, o dönemde Contex TAS firmasında calışıyordum. Sevgili Rasim MARANGOZ ile birlikte. Üç aracı Kpt. Sait Özege gemisi ile Trieste’ye gondermisdik. Söktaş, Söke’den iplik, Alpaslan Besikcioglu A.Ş.' den İzmir, çekirdeksiz kuru üzüm yüklü olarak. Bu operasyonun bizim tarafımızdan en enteresan olayı, İzmir Yolcu Salonu Gümrüğü'nde Tir karnesi tescil işlemlerini gerçekleştirdikten sonra, Tir karnesindeki 1.sayfayı kopartıp alıkoyacak yetkili bir mercii bulamayaşimiz idi! Evet, Tir karnesinin 1. sayfasını alıp, dosyanıza koymanız gerek diye bilgi verdik, hatta israr ettik ama hiçbir memur bu sayfayi almadi. Biz de İZMIR KORFEZINE bu sayfayı ILK SEFER şerefine hediye ettik!!!!!

-DB Deniz Nakliyati TAS ‘nin Trieste acentesi bugün UN RO-RO AŞ ninde acentesi olan SAMER&CO SHIPPING firmasıydı.

-İlk seferlerde, gidiş ve gelişte, komple araçlar (cekici+treyler) sevkediliyor idi. 1981 senesinde sadece treyler sevkedilebilinir mi sorusu gündeme geldi.
Yazarin notu : Eski işverenim, bu sektöre adımımı attığım şirketin sahibi, Türkiye’de Uluslararasi Karayolu ile Eşya Taşımacılığının öncülerinden, Robert Kolej mezunu, Ingilizce lisanina çok hakim, Sayın Orhan Hakkı Sertel'i burada anmadan gecemiyeceğim,
İleriyi görme (bugünkü deyişle vizyon) becerisi çok geniş olan bu saygıdeğer büyüğüm,
Allah uzun ömürler versin kendisine, bugün 82 yaşındadır, (o dönemde Ingiltere’de birlikte
çalışıyorduk) Nazmi, sadece treyler gönderelim diye bir öneride bulundu, İzmir’den Türk plakalı çekici ile limandan alabiliri miyiz gündeme geldi. Ancak karşımıza RIHTIM VERGISI çıktı,uzun süren bir araştırmadan sonra, burada da sevgili Rasim Marangoz’un çabalarını, araştırmalarını da saygı ile anıyorum. Neticede RIHTIM VERGISI problemi çözüldü ve Trieste’den, İzmir 'e ve tabii ki, İzmir’den Trieste’ye sadece treyler gönderme imkanı yaratıldı.
Uygulama şu şekilde idi, Trieste’den, Türk plakalı treyleri, Ingiliz veya Alman plakalı çekici ile (AUBK defteri ile) aldırtıyor idik, Izmir'de de Türk, Ingiliz veya Alman plakalı treyleri
Türk plakalı çekici ile aldirtiyor idik) Bugün Trieste’den yapılan trucking diye adlandırılan, bu operasyonu, Sn Orhan Hakki Sertel’in vizyonu ve Sn Rasim Marangoz’un Izmir kismindaki çabaları ile 1981 senesinde gerçekleştirmiş bir operasyon takımında bulunmaktan
çok büyük bir onur duyuyorum…

-Mersin-Izmir-Trieste ro-ro hattı, cok düzenli, tarifeye pek sadık bir çalışma içerisinde olmasada, 1988 senesine dek faaliyetini sürdürmüştür.

-Bu hattin başlayip, kullanilmasindan sonra, DB Deniz Nakliyat TAŞ ,
Haydarpaşa-Köstence hattında da iki ro-ro gemisi ile hizmet vermeye başladı. Bu hat, geçiş belgelerindeki sıkıntıyı gidermek için ihdas edildi, ancak amacina ulaşamadı. DB Deniz Nakliyat TAŞ ro-ro gemileri ( Yusuf Ziya Oniş-Burhanettin Işim gemileri) haricinde,
Romen bandirali ro-ro (eski,köhne) gemilerde devreye girdi, ancak bu hat Türk Nakliyecileri
için pek verimli bir hat olmadı…(Bir Romen bandıralı gemide maalesef, 1 soforümüzü de, kaptan’ın Karadeniz'in dalgalarına karşı koyabilmek için almış olduğu bir kararla, 6 araç ile birlikte kaybettik!!)

-Sonrasi…Batı Avrupa hattında..
UND Ro-ro AS .Daha sonra UN Ro-ro Aş.
Haydarpaşa>Trieste..
Pendik>Trieste hattı.

Ege ro-ro AŞ nin(Italyan ortakli)
Tekirdağ-Trieste hattı denemesi..

Ulusoy Denizlik AŞ nin
Çeşme>Trieste hattı.

-Bugün hali hazirda Türkiyede faaliyet gösterilen hatları sıralarsak
- Un Ro-ro…..(KKR ye satildi.)
Pendik>Trieste
Ambarli>Trieste

- Ulusoy AŞ.
Çeşme>Trieste

- Karadenizde.
Zonguldak>Skadovs(Ukrayna)
Zonguldak>Odessa(Ukrayna)
Samsun>Novorrossisky(Rusya)
Trabzon>Sochi(Rusya)
Rize>Poti(Rusya)

Hatlarini siralayabiliriz


- Bugun Avrupa'da, Türk Nakliyecilerinin kullanmakta olduğu ro-ro hatlari.(ro – ro routes)

a.Isvec hattı…
Trelleborg>Travemunde (TT Line)
Rostock>Travemünde (TT Line)
Swinovjscie(Polonya)> Ystad(Isvec)
Travemünde>Gothenburg
b.Ingiltere hattı.
Calais>Dover (Sea Freight)
EuroTunnel ( Calais>Folkestone)
Dunkerque> Dover ( Norfolk Line)
c.Yunanistan>Italya hattı
Patras>Bari( Blue Star Freight)
Patras>Ancona(Bule Star Freight)
Igoumenitsa>Ancona(Blue Star Freight)
Igoumenitsa>Bari
d. Finlandiya hattı.
Rostock>Helsinki
Stockholm>Helsinki
Travemünde>Helsinki
e.Danimarka hatti
Rostock>Gedser
f.Norvec hattı
Kiel>Oslo



Nazmi ÖZCAN

Zor Yıllar

Bugünkü konumuz, Uluslararası karayolu ile eşya nakliyeciliğinin ilk yıllarında karşılaşılan dertler, problemler, zorluklar. Daha önceki yazımda belirtmiş olduğum, sıraladığım öncü firmaların, kurucularının bircoğu, ilk dönemlerdeki Avrupa taşımalarında araç ile seyahat etmişlerdir. Amaç, yolları görmek, tanimak, hudutlardaki, varış noktasındaki gümrük işlemlerini
bizzat yerinde görmek, giderleri öğrenmek, tabii ki alıcı firmalar ile diyalog içerisine girip, pazarlama yapmak, artı olarak da aynı mesleği yapacakları avrupalı meslektaşlar ile tanışmak ve nasıl bir işbirliği içerisinde (partnerlik—acentelik)olunabilineceğini araştırmak. O yıllarda, ihracat taşımasının, nakliyeci açısından operasyonu, işleyişi aşağıda sıraladığım şekilde idi.
Sırası ile;

1. Ihracatçı firmadan araç ihtiyacı talebi alınır, fiyatlandırma yapılır. (T1 üzerinden!!!) anlaşmaya varılır. Tüm bu işlemler şifahi olarak yapılır idi. (Basiretli tüccarların devri. Söz ağızdan çıkar) Ödeme şekli, peşin ve NAKİT !!!! (Bugünkü gibi 60-90-120 gün vadeler söz konusu değil idi)

2. Sözlü anlaşma yapıldıktan sonra, yüklemenin yapılacağı gün, nakiyeci aracı yükleme noktasına yönlendirir, ihracatçı firmanın gümrük komisyoncusu veya ihracatçı firma, nakliyeciye, yükleme talimati ile, bir elemanini yollar, nakliyecide, gümrük idaresine hitaben bir ACENTE MEKTUBU
düzenler, bu mektupta, ……… plakali arac ile, …….. kadar kasa-karton kutu-cuval (ambalaj sekli ne ise) ..…. Kadar kilo…….ürünü yükleyeceğini, yurtdışı edeceğini beyan ve taahhüt eder ve gümrük komisyoncusuna verirdi. Bu mektup ile gümrük komisyoncusu, ihracat beyannamesini
düzenlerdi.

3. Nakliyeci, yükleme talimatındaki bilgiler ışığında C.M.R. (Hamule Senedi)'ni düzenler. Bir elemanını ihracatçı firmaya gönderir ve hamule senedini, ihracatçı firma yetkilisine imzalatir ve bir refakat mektubu ile yüklemeyi müteakip, 24 saat içerisinde ilgili bankanın KAMBİYO servisine verir (vermek zorundadır. 1567 sayılı TÜRK PARASINI KORUMA KANUNU mucibince.)

4. Tir karnesini daktiloda duzenler. O dönemdeki TIR karneleri aynen bir çarşaf kağıt gibi idi,
iki katli. Tir karnesini düzenlerken, aracın transitte geçeceği hudut kapılarının isimlerini belirtmek zorundaydınız. (Örneğin araç Belçika’ya ihracat mali götürüyorsa sırası ile; çıkış gümrüğü Kapıkule/Kapitan Andrejevo(Tr/Bg) Dimitrovgrad/Kalotina (Bg/Yugoslavya) Sentilj/Spielfeld (Yugoslavya/Avusturya) Salzburg/Bad Recihenhall (Avt/Almanya) Aachen/Eynatten(Almanya/Belcika) deklare edilidi.)

5. Merkez Bankasından alınan sürücü döviz tahsisinden, sürücüye yol avansı verilip yola çıkartılırdı.

6. Yurtdışına yük bildirimi.- (avis/pre-advise)

Kendi büronuz veya acenteniz var ise, araçtaki yük ile ilgili bildirimi telex ile (banta alıp) iletirdiniz. Formasyonuda;
a-plaka
b-ihracatçı
c-alıcı
d-gümrükleme noktası ve acentesi
e-taşınan yükün bilgileri
f- navlun ödeme şekli.

Kullanılan güzergah (route) Yolların durumu :

Kullanılan geleneksel güzergah (route) Tr-Bulgaristan-Eski Yugoslavya-Avusturya-Almanya…

Yolların durumu:
Bulgaristan - Eski Yugoslavya tek arac gidis-gelis. Azami hiz limiti 70 km. Avusturyadan itibaren otoyollar..

Sürücü ile iletişim:
Çıkış noktasından hareketten sonra (İstanbul - İzmir - Ankara vd şehirler) Sürücüden ilk bilgiyi Kapıkule'den alınırdınız. (O dönemde Kapıkule'de işlemleri, iş takipcileri yapardı. Bu iş takipçileri içerisinde en faal olanı YOUNGTURK idi. Bugünkü YOUNGTURK NAKLİYAT/Süleyman Bey)
Kapıkule'den sonra ikinci geçiş-durum bilgisini, Spielfeld veya Salzburg'ta alırdınız. Eğer araç Almanya'ya gidiyor ise, daha sonra da teslimat noktasında bilgi alırdınız sürücüden.

Nazmi ÖZCAN

Çekici (HGV-Lorry-Truck-Camion)

Teknik donanımlar:

- Dizel motorlar (Diesel engines)

Diesel motorun bulunuşu her ne kadar 1890 senesinde olsa da, Kamyonlarda kullanılmaya başlanılması önce 1920’ li senelerde Avrupa’da yaygınlasmıştır, A.B.D. de ise 1950’lerde kullanılmaya başlanıldı. Bugün tüm Dünyada dizel motor Kamyon-çekici ve otomobillerde kullanılmaktadır.
-Yazarın Notu : Hepimiz askerlik yaptık, Türk Silahlı Kuvvetlerindeki, benzinli (gasoline engines) Tankları, GMC’ leri hatırlıyalım. Ben askerlik görevimi 1978-1980 seneleri arasında topçu olarak yaptım. Polatlı’daki, benzin ile calisan, hatta benzini su gibi harcayan ve arkasindan mutlaka 1 veya 2 tankerin takip ettiği A.B.D. üretimi tanklari hatırlıyorum. Mutlaka sizlerde hatırlıyorsunuzdur. –
Günümüzde çekici üretici firmaların bir kısmı, dizel motor üreticilerinin motorlarını kullanmaktadir. CAT, CUMMINS, DETROIT DIESEL bunlara ornektir. Üreticilerin bir kısmı ise, kendi geliştirdikleri (Ar-Ge departmanlarının) motorları kullanmaktadır. Örnek olarak VOLVO, MACK , MERCEDES BENZ firmalarının geliştirdikleri dizel motorlarını verebiliriz.

- Kabin….(Cab-Cabin)

Burunsuz araclar ( Cab over engine- flat nose )
Avrupa’ da çok yaygın kullanılan kabin tipidir. Çekici+treyler uzunluğunun izin verilen ölçüler içerisinde kalması - 16 metre 50 cm uzunluk/ 2 metre 55 cm genişlik/ 4 metre yükseklik- ve de treylerin kullanılabilinir hacmininin tümünün kullanilabilmesi ( 13,60 metre uzunluk) yaygın kullanımdaki en önemli etkenlerdendir.

- Burunlu araclar ( Long nose )
Bu tip kabinli araçlar A.B.D. ‘de, Kanada’da ve Avustralya’da çok kullanılan araçlardır. Ayrca İran’da, Suudi Arabistan’ da ve Kuveyt’ te de bu tip kabinli araçlar piyasada çok rağbet görmektedirler.
-Yazarın Notu: Sebebi mi? Gayet basit, çok hatalı, dikkatsiz araç kullandıkları için, önünde uzunluğu 2 metre olan burunlu bir araç ile kaza yaptıklarında, hayatta kalma ihtimali daha yüksek olduğu içindir.-

Kabinlerde her türlü konfor mevcuttur :
- Sıcak hava üfleyen sistem (Webasto)
- Kiloya göre ayarlanabilinir koltuk
- Bilgisayar ( size bir arıza esnasında, arızanın hangi aksamda olduğunu bildiren, mazot deponuzda kaç litre yakıtınızın kaldığını, bu mazot ile kaç kilometre yol katedebileceğinizi gösteren, bir cihaz eklemesi ile, beher dingile kaç kilo ağırlık bastığını gösteren bilgisayarlar)
- 2 adet yatak
- Sürücü koltuğu ile, sol taraftaki koltuk arasına, ortada kahvenizi koyup, hiçbir sarsıntıya uğramadan, dokülmeden rahatlıkla kahvenizi yudumlayacağınız bir yer.
- Arzu ederseniz, buzdolabı, lavabo.
Yani anlayacağınız insanın yaşayabilmesi icin gerekli her türlü konfor vardır.

Çekici tipinin tanımlanması ile ilgili teknik terimler :

a- 1960-1970’ lerin teknolojisinde üretilen çekici tipi
6 x 4 ( six by four- 6 dingilin (axle ) 4 dingili diferansiyel – aktarma organı- (karpuzlu kısım) görevini üstlenmektedirler.)
Çekici + Treyler kombinasyonu ( 3 + 2 )

b- 1980’ lerde, gelişen teknoloji ile üretilen çekici tipi
6x2 ( six by two.- burada da 6 dingilin 2 dingili diferansiyel görevini üstlenmektedir. Burada bir dingil boştadır ve yürüyen aksama katkısı yoktur.)
Çekici + Treyler kombinasyonu ( 3 + 2 )

c- 1990’ larda ar-ge’ nin çok gelişmesi neticesinde üretilen çekici tipleri 4x2 (four by two- burada 2 dingili diferansiyel görevini üstlenmektedir.
Çekici + Treyler kombinasyonu ( 2 + 3 )
Bugün Türkiye ve Avrupa yollarında gördüğümüz çekiciler 4x2 tip diye adlandırılan çekicilerdir.

Dünya çekici pazarındaki belli başlı, en çok kullanılan markalar:

Batı Avrupa’da ve ülkemizde en çok kullanılan çekici markaları:

VOLVO
SCANIA
IVECO
RENAULT TRUCKS
DAF
MAN
MERCEDES

Eski Doğu Bloku Ülkeleri :

LIAZ
TATRA
ZASTAVA TRUCKS
KAMAZ
MAZ

Kuzey & Güney Amerika :

MACK TRUCKS
PETERBILT
KENWORTH
FREIGHLINER
INTERNAIONAL
FORD TRUCKS

Asya

TATA MOTORS
MITSUBISHI
ASHOK LEYLAND

Nazmi ÖZCAN

Yol Vergisi, Otoyol Ücretlerinde Nereden Nereye Geldik?

Bugün hemen hemen tüm Avrupa ülkelerinin uyguladığı yol vergisi -otoyol kullanım ücretleri

bilindiği gibi, maliyetleri önemli ölçüde arttıran bir gider kalemi/kalemleri durumuna gelmistir.

Geçmisten yani 70'li yıllardan başlayarak günümüze doğru bir değerlendirme yapalım.

1970'li senelerin başında, Türk nakliyecilerinin, uluslararası karayolu ile eşya taşımacılığındaki

emekleme doneminde sadece, ALMANYA’ya ödenen, ülkede kalınan gün başına ödenen bir

(Dem.64.00/Gun) vergi haricinde, güzergah üzerindeki transit geçmiş olduğu ülkelere ödedikleri

bir yol vergisi, otoyol kullanım ücreti yoktu.

1974 senesinde başlayan "Middle East Boom" ‘un getirmiş olduğu

ticaret hacmi ile,(Batı Avrupa ülkeleri ile Ortadoğu ülkelerinin

ticaretinin yükseliş dönemi.)

Batı Avrupa ülkeleri nakliyecileri ve de Türk nakliyecileri, çok

yoğun bir şekilde Türkiye üzerinden, Ortadoğu'ya mal taşımaya

başladılar. Dönemin hükumeti,"Köprümüzün alternatifi yoktur,

Irak, İran, Suriye, S.Arabistan, Qatar, Doha, Abudhabi ülkelerine

yapılan taşımalar mutlak surette Türkiye üzerinden geçecektir"

anlayışı ile, HİÇBİR ÖN İKAZ YAPMAKSIZIN, 8 Ocak 1976

tarihinde Türkiye'den geçen araçlardan karayolu ücreti alınacaktır diyerek bir kanun çıkardı. Bu kanunun hesaplaması ise şu şekilde denklemdiriliyordu :

"katedilen km x taşınan malın ağırlığı x DEM 0,02

Buna mukabil, Türk araçlarının kullanmış oldukları güzergah üzerindeki ülkelerde, mutekabiliyet esasina gore Yol vergileri ihdas ettiler. Bu arada da Türkiye transit geçişe alternatif olarak Volos>Lazki 'ye Ro-Ro hattı oluşturulup, Yunan armatorler ve Batı Avrupalı

nakliyeciler tarafından kullanıldı.

Önce eski Yugoslavya, Kalotina>Spielfeld güzergahında yaklaşık Dem.900,00 bir vergi almaya

başladı. Daha sonra 1980 senesinde Avusturya yol vergisi almaya basladi.

( km x yükün ağırlığı x aschl.0,35 = 310,00 x 20.000 x 0,35 = aschl 2.170,00 = Dem 310,00

Arkasından diğer ülkelerde bu uygulamalara geçtiler. Gündeme VIGNETTE'ler YOL VERGİSİ geldi.

Bugünkü duruma gelecek olursak;

1-Bulgaristan - Vignette - Günlük Euro 7,00 - Haftalık Euro 31,00 Senelik Vignette tutarı

Euro 537,00

2-Romanya - Vignette - Haftalık Euro 35,00 / Hafta

3-Avusturya - Electronic Toll Collection System-Go-Box-Otoyol kullanım ücreti Euro 0,3255 / km

4- Almanya - Lkw - Maut - Toll Collect - Otoyol Kullanim Ucreti;

Euro 0,11 / km kategori A

Euro 0,13 / km kategori B sınıfı araçların ödediği rakamlardır.

5- İsviçre - LSVA (Heavy Vehicle Fee) Euro 3,4 ve 5 sınıfı araçlar için;

Sfr 0,226 x ton x km
40 tonluk bir araç Almanya/İsviçre hududu > İsviçre/İtalya hududu arasında (Basel>Chiasso)

Sfr 272,00 yol vergisi ödemektedir.

Bilgileri toparlayacak olursak, Bulgaristan-Sirbistan-Hirvatistan-Slovenya-Avusturya-Almanya güzergahından giden bir araç tüm bu ülkelere vignette/Otoyol kullanım ücreti/Yol Vergisi adı

altında ödemeler yapmaktadır.

Nazmi ÖZCAN

Karayolu ile Uluslararası Eşya Taşımacılığının Kilometre Taşları

Karayolu ile Uluslararası Eşya Taşımacılığının kilometre taşlarını kronolojik sıra ile anlatmak istiyorum :

1949 T.I.R. Convention (Transport International Routier) T.I.R. sözleşmesinin hazırlanışı, taraf olacak ülkelere imzaya açılması.

1959 T.I.R Sözlesmesinin kabul edilişi ve uygulamaya başlanılması.

1960 Munich > Tahran taşımalarının başlaması. Taşımalar ; Militzer & Münch aracılığı ile, 10-12 tonluk "Bussing" marka araçlarla UMAT-( Umumi Magazalar TAS) firmasi tarafından gerçekleştirilmiştir.

1960-1968 Türkiye'nin ihraç ürünlerinin, yaş meyve, sebze (taze üzüm, pırasa, şeftali vb)
Yabancı plakalı araçlar ile nakliyelerinin gerçekleştirilme dönemi. (Bulgar, Yunan, Yugoslav, Avusturya ve Macar plakalı araçlar)

1966 Türkiye Cumhuriyeti'nin, T.I.R. Sözleşmesine taraf olması, T.C.M.M.'nin T.I.R. Sözleşmesini kabulu.

1968-1969 Türk nakliye firmalarının Batı Avrupa ülkelerine taşımalara başlaması.

1969-1971 Dünya Bankası, yaş meyve ve sebze ihracatını geliştirme projesi kapsamında, Ziraat Bankası aracılığı ile, (Süleyman Demirel hükumeti dönemi, Turgut Özal D.P.T. başkanı idi.) toplam 130 (yüzotuz) aracın Türkiye'deki müteşebbislere tahsisi…
İlk gelen 130 araç, treyler tipi dağılımı şöyle idi;
80 adet frigorifik
50 adet tenteli treyler

Türkiye Cumhuriyeti'nin dış ticaret rakamları ise ABD Doları olarak;

ihracat 588.000.000,00 $
İhracat 948.000.000,00 $

Toplam Dış Ticaret 1.536.000.000,00 $

1974 U.N.D. (Uluslararası Nakliyeciler Derneği)nin kuruluşu.

Kurucular;
1- Sn. Ahmet KUYUCU (Egeman Nakliyat)
2- Sn. Mehmet Emin SELAMOĞLU (Selamoğlu Nakliyat)
3- Sn Orhan Hakkı SERTEL (Contex TAS )
4- Sn Erdoğan ŞENAY (Er-şen Nakliyat)
5- Sn Mehmet Cevdet URAL (Urallar Co.)
6- Sn Taner GÜRKAN (Er-şen Nakliyat)
7- Sn Nusret KIZILKAYA

Ulaştırma Bakanlığı tarafından, Tır Tezkiyesi alma zorunluğunun getirilmesi. Bugün ticari faaliyetlerini çeşitli nedenler ile ticari faaliyetlerini devam ettiremeyen uluslararası karayolu
eşya taşımacılığındaki öncu kuruluşlar ;

- UMAT
- Sertel Nakliyat (Orhan Hakki SERTEL)
- Tuzcuoğlu (Tuzcuoglu Ailesi)
- Urallar Co. (Mehmet Cevdet URAL)
- Egeman (Ahmet KUYUMCU)
- Contex T.A.Ş. (Orhan Hakki SERTEL)
- Frintaş (Ziraat Bankasi, Fiskobirlik, AntBirlik ortaklığı)
- Esin Nakliyat (Numan ESİN)

Halen Ticari faaliyetlerini devam ettiren öncu kuruluşlar

- Türksped (Mehmet Hıfzı PİR-1969 - Tır tezkiye no: 8)
- Er-şen (Erdoğan ŞENAY 1969 - Tır Tezkiye no:10)
- İstanbul Beynelminel Nakliyat (1969 - Tır Tezkiye no:11)
- Ulusoy Co. (Saffet ULUSOY- 1973 - Tır Tezkiye no:16)
- Selamoglu (M.Emin SELAMOĞLU - 1967 - Tır Tezkiye no:3)
- Horoz Nakliyat (Nurettin HOROZ - Tır Tezkiye no:25)

Türkiye Cumhuriyeti'nin dış ticaret rakamları (ABD Doları olarak)

İhracat 1.532.000.000,00 $
İthalat 3.778.000.000,00 $

Toplam dış ticaret 5.310.000.000,00 $

Türkiye Cumhuriyet'inin ihraç ettiği ürünler;
İplik, Çekirdeksiz kuru üzüm, kuru incir, kuru kayısı, tütün, mohair, salyangoz, At ve eşek eti (köpek mamalarında kullanılmak üzere), taze sebze ve meyve, su ürünleri (yılan balığı, tatlı su
kereviti)

1975 T.I.R. Sozlesmesinin revizesi.

1975 -1978 "Middle East Boom" Ortadoğu Ülkeleri alımlarının, İthalatlarının en yüksek
düzeye ulaştığı seneler. Türkiye Cumhuriyeti'nin de ekonomik olarak en problemli seneleri. Türk
nakliye firmalarının mecburen Ortadoğu taşımalarına yöneldikleri seneler.

1976 Yabancı plakalı araçlara, Türkiye'yi transit geçer iken, YOL vergisi ödenmesi
uygulamasının başlaması. (İlerideki dönemlerde, Türk plakalı araçlar, güzergahları üzerindeki
ülkelere, mütekabiliyet esasları mucibi, alınan vergiden çok daha fazlasını ödemeye mecbur
kaldılar. Bu ilginç süreci bir sonraki yazımda ele alacağım bekleyiniz...)

1977 T.C. Deniz Nakliyatı Şirketinin ilk Ro-Ro seferlerine başlaması. (Mersin-Izmir-Trieste )

1978 Ocak. Araçlara takometre takılması zorunluluğu. Bu tarihten önce, sürücüler çalışma
saatleri ile ilgili kayıtlarını çalışma defterlerine kayıt ediyorlardı. 1978 ve sonrasını başka bir
yazıda değerlendireceğiz.

Nazmi ÖZCAN

Türkiye'de Nakliye

Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin 1966 senesinde T.I.R CONVENTION 'unu (T.I.R. SÖZLEŞMESİ) kabul etmesinden, Türkiye Cumhuriyeti'nin T.I.R. CONVENTION 'una (T.I.R. SÖZLESMESİ' ne) taraf olmasından bu yana 41 tane, sancili, meşakkatli, dertli, zaman zaman sevinçli sene geçti ve günümüze (2007 senesine ) geldik... Bu çok zevkli, heyecanlı, aynı zamanda cok detayları, derdi olan, meslek ile ilgili, dağarcığımda kalanları sizlerle
paylaşmak istiyorum... Öncelikle, ekipman' dan başlayalım...

Kamyon/Çekici...
Truck = Yunancadan ''trochos'' kelimesinden türetilmiştir. Trochos= tekerlek anlamını taşır.

Amerika'da, ''motor trucks'' , Heavy goods vehicle (HGV) , İngiltere'de ''Lorry'' , Fransızcada ''Camion'' , Meksika Ispanyolcasında '' troca'' terimleride kullanilmaktadir.

2. Düya savaşı öncesinde, ilk kamyonlar Türkiye'ye girmeye başlamıştır. 2.Dünya savaşından sonra (Marshall yardımının da etkisi ile) Türkiye'ye giren ilk çekici ve kamyonlar, doğal olarak, A.B.D. den geldi.

Autocar (Piyasadaki isimi OTOKAR dır.)

* Mack
* International Harvester ( Piyasadaki ismi ENTER dir. Bu markaya, daha çok Devlet kuruluşları rağbet ettiler.)
1950 senelerinin ortalarına doğru geldiğimizde, piyasaya İNGILIZ marka kamyonlar hakim olmaya basladilar.

Ford, Austin, Leyland, Morris, Bedford, Dodge, Seddon Atkinson,
ERF, Foden, AEC, Commer, Dennis...

Diesel kamyonların, Türkiye'ye girmesi, 50' li senelerin sonlarına doğru oldu, 1958-1959, ve ALMAN markalı kamyonlar yavaş, yavaş pazara hakim olmaya başladılar.

* Mercedes
* MAN
* Bussing
* Magirus
* Faun ,
* Krupp
* Henschel

Pazardaki diger markalar soyle siralaniyor idi,:

Isvec üretimi .....Volvo - Scania Vabis............
Fransiz üretimi.....Berliet - Saviem - Bernard..

Hollanda üretimi....DAF
Italyan üretimi.......FIAT
Avusturya üretimi..STEYR..
ABD. üretimi....White - Kenworth...


1960 li yılların sonlarında, Süleyman Demirel Hükümeti (Adalet Partisi) görevdedir. Rahmetli Turgut ÖZAL' da Devlet Planlama Teşkilatının başındadır,Türkiye Cumhuriyeti'nin YAŞ MEYVE, SEBZE ihracatını geliştirmek, ilerletmek için , nakliyecilere ilk teşvikler verildi.
Minimum 10 birim..( Çekici + Frigorifik Treyler.) Yilda 1 (Bir) Milyon ABD Dolari navlun geliri getirmek taahhudu ile SIFIR ( 0 ) GÜMRÜKLÜ, Gümrük vergisi yok, çekici ve frigorifik treyler
ithal izini verildi. Hafızam beni yanıltmıyor ise, toplamda 200 birim... Çekiciler, A.B.D. ve Avrupa'dan , Frigorifik treyler A.B.D. den getirildiler.
Çekici olarak...

MACK ( F-700 serisi )

VOLVO ( F-88/F-89 serisi)

Frigorifik Treyler olarak Dorsey Trailer Inc...
Daha sonra Great Dane, Trailmobile, Strick marka, tümü A.B.D. üretimi frigorifik treylerler pazarda yerlerini aldılar.... Treyler ile ilgili detayları bir sonraki yazımda bulabilirsiniz.